Geheim van duurzaamheid zit in teamwork

Door Michelle Samson, Adviseur strategie en duurzaamheid
Foto: Amber van Oel

Onlangs ontvingen we een belangrijk internationaal keurmerk voor de manier waarop we met CO2-reductie omgaan: het allerhoogste niveau binnen het Airport Carbon Accreditation (ACA) programma van Airports Council International (ACI). Slechts vier luchthavens ter wereld gingen voor in het bereiken van ‘Level 4+’. We kregen veel vragen over dit nieuws en daarom deze blog. Michelle Samson blikt hierin terug op het behalen van deze mijlpaal voor RTHA.

De ‘Level 4+’ accreditatie is een erkenning voor onze inspanning in de afgelopen jaren om duurzaamheid in het DNA van de luchthaven te verweven én in onze plannen voor de toekomst. We zijn de eerste luchthaven in Nederland die dit niveau heeft. Daarop ben ik supertrots.

Méér dan een certificaat
De aanloop naar de accreditatie was lang en niet altijd makkelijk. Het is geen kwestie van de luchthaven aanmelden, informatie invullen op een website en klaar. Het is werkelijk zoveel meer dan een certificaat. We hebben als luchthaven écht onze nek uitgestoken door voor dit Level 4+ te gaan.

Voor Level 4+ moesten we allereerst onze CO2-uitstoot verminderen. We hadden al flinke stappen gezet. Zo is de nieuwe vertrekhal energiezuinig, rijden we met elektrische bussen op het platform en bouwen we een zonnepark naast de startbaan. Maar daarmee waren we er niet… Het stimuleren van andere bedrijven op de luchthaven tot het verkleinen van hun CO2-voetafdruk is evenzo belangrijk voor het verkrijgen van het keurmerk. Daarvoor hebben we bijvoorbeeld laadpalen op het platform geplaatst, zodat partners hun voertuigen kunnen elektrificeren en hebben we afspraken gemaakt met luchtvaartmaatschappijen en ketenpartners. Restemissies van de luchthaven moeten tot slot worden gecompenseerd.

Een flinke bewijslast
Al deze zaken moesten we aantonen bij het Airport Carbon Accreditation programma. Dit leverde een flinke bewijslast op, in de vorm van een professionele CO2-boekhouding. Deze hebben we laten controleren door een onafhankelijke partij.

Zoals bij iedere boekhouding is het verzamelen van bewijsstukken, zoals facturen en bonnetjes, een behoorlijke klus. Omdat Level 4+ niet alleen toeziet op onze CO2-uitstoot, maar ook op die van de partners op de luchthaven, was de scope van onze boekhouding een stuk groter. Niet alleen moesten we onze eigen gas-, elektra- en brandstofverbruik documenteren, ook processen als de-icing en het tanken van kerosine door de luchtvaartmaatschappijen hebben we opgenomen in de CO2-boekhouding. Dat viel nog niet mee, zeker als de data al wat ouder was.

Mappen kwamen tevoorschijn uit archiefkasten
Een goed voorbeeld is het verzamelen van data uit 2010. Voor Level 4+ moet je namelijk de CO2-reductie ten opzichte van peiljaar 2010 aantonen. Destijds was onze administratie nog niet volledig digitaal. Mappen kwamen tevoorschijn uit archiefkasten en onze administratief medewerkers zijn lang bezig geweest met het inscannen van documenten.

Wat in 2010 wel digitaal was, stond in een inmiddels verouderd systeem, waardoor onze IT-afdeling bestanden heeft moeten omzetten. We konden de bestanden simpelweg niet meer lezen. Je kunt dus wel stellen dat echt iedereen heeft meegewerkt aan het verzamelen van de benodigde data. Zelfs de brandweer moest brandblussers tellen. Daar zit ook CO2 in.

Groeien betekent nóg meer reduceren
Het peiljaar 2010 stelde ons voor nog een uitdaging… we zijn als luchthaven gelijk gebleven in aantal vliegtuigbewegingen, maar hebben meer passagiers vervoerd. Dit betekent méér vervoersstromen, energieverbruik en afvalstromen. En dit betekent dat we in de toekomst verhoudingsgewijs sterker moeten reduceren om de reductie t.o.v. de referentiewaarden uit 2010 te halen. Hier worden we ook echt aan gehouden bij het vernieuwen van het certificaat. Dat is terecht, want wij hebben ons gecommitteerd aan de klimaatdoelstellingen.

Veel duurzaamheidseisen waren al normaal bij ons
Het verduurzamen van onze bedrijfsvoering en het reduceren van onze CO2-voetafdruk is al enkele jaren een belangrijke strategische pijler. In 2014 zijn we bijvoorbeeld overgestapt op warmte-koude opslag, in 2015 sloten we een nieuw energiecontract af met 100% Hollandse wind en hebben we onze dieselbussen omgebouwd naar elektrische bussen. Onze duurzaamheidsplannen voor de toekomst hebben we vastgelegd in een roadmap. Ik vind het belangrijk om te benadrukken dat we geen doelen hebben geformuleerd om het keurmerk te verkrijgen. Toen ACI eind vorig jaar het nieuwe Level 4+ introduceerde, las ik de vereisten en dacht ik: “Daar voldoen we al aan.” En zo is de bal gaan rollen.

Een roadmap is niet voldoende
Naast de CO2-boekhouding moesten we ook niet-cijfermatige aspecten laten zien. Bijvoorbeeld dat onze duurzame ambities uit de roadmap en het realiseren van deze ambities zijn verankerd in onze bedrijfsprocessen, beleidsplannen, budgetten, personeelstrainingen en samenwerkingscontracten met partners. Alleen het hebben van een roadmap is niet voldoende voor het behalen van Level 4+. Ook vind ik het belangrijk om te benadrukken dat we op de goede weg zitten maar er nog lang niet zijn. Pas als we geen fossiele energie meer gebruiken en geen overlast veroorzaken zijn we echt duurzaam.

Teamwork
Vanaf het moment dat het nieuws over de accreditatie wereldkundig werd, heb ik voortdurend in de schijnwerpers gestaan. We kregen felicitaties van over de hele wereld en volop media-aandacht. Mijn uitspraak dat duurzaamheid in het DNA van de luchthaven zit, was de quote van de dag. Daar ben ik trots op – duurzaamheid zit daadwerkelijk in ons DNA – maar tegelijkertijd vind ik het ook onterecht dat de schijnwerpers voornamelijk op mij gericht waren. Het geheim van duurzaamheid op RTHA is namelijk teamwork. Daarvan ben ik overtuigd.

In de aanloop naar de accreditatie zijn we tot het waardevolle inzicht gekomen dat vrijwel iedere afdeling op de luchthaven met duurzaamheid te maken heeft. Van de administratie tot de IT-afdeling. En zo komt duurzaamheid nóg verder in ons DNA. Iedere dag weer.

Meer weten?

Duurzaamheid Rotterdam The Hague Airport
Interview Michelle Samson: “Duurzaamheid zit in het DNA van RTHA”